Oyuncakların İthalat Denetimi Tebliği (Ürün Güvenliği ve Denetimi: 2026/10)

Oyuncakların İthalat Denetimi Tebliği (Ürün Güvenliği ve Denetimi: 2026/10)

Oyuncakların İthalat Denetimi Tebliği, çocuk sağlığı ve güvenliğini korumak amacıyla ithal edilen oyuncakların piyasaya arzından önce teknik mevzuata uygunluğunu zorunlu kılar. 2026/10 sayılı düzenleme ile risk temelli denetim yaklaşımı güçlendirilmiş, TAREKS üzerinden yürütülen başvuru ve kontrol süreçleri detaylandırılmıştır. Bu kapsamda Oyuncakların İthalat Denetimi Tebliği, ithalatçıların teknik dosya, test raporları ve uygunluk beyanlarını eksiksiz sunmasını ister.

Kapsam ve Uygulama Esasları

2026/10 kapsamında Oyuncakların İthalat Denetimi Tebliği, 0–14 yaş grubu için tasarlanan tüm oyuncakları kapsar. Denetimler; belge kontrolü, risk analizi ve gerektiğinde fiziki muayene ile yürütülür. Numune alınması halinde testler, yetkili ve akredite bir tareks oyuncak analiz laboratuvarı tarafından gerçekleştirilir. Süreçlerin merkezinde, piyasada risk oluşturabilecek kimyasal ve fiziksel uygunsuzlukların önlenmesi yer alır.

Oyuncak Analizleri ve Temel Testler

İthalat öncesi uygunluk için oyuncak analizleri çok yönlüdür. Kimyasal, mekanik ve fiziksel testler birlikte değerlendirilir:

• EN 71-1 (Mekanik/Fiziksel Özellikler): Küçük parça, keskin kenar, kopma ve boğulma riskleri.

• EN 71-3 (Element Migrasyonu): Kurşun, kadmiyum, cıva, krom VI gibi ağır metallerin migrasyonu.

• Fitalatlar (REACH Ek XVII): PVC esaslı parçalarda kısıtlı maddeler.

• Alevlenebilirlik (EN 71-2): Tekstil ve yüzey kaplamalarında yanıcılık.
  Bu testler oyuncak analizleri başlığı altında raporlanır ve TAREKS’e yüklenir.

TAREKS Süreci ve Laboratuvar Seçimi

Başvurular elektronik ortamda yapılır; risk skoruna göre belge talebi veya numune analizi istenir. Numune analizleri, Ticaret Bakanlığı tarafından yetkilendirilmiş bir tareks oyuncak analiz laboratuvarı aracılığıyla yürütülmelidir. Doğru laboratuvar seçimi; metot kapsamı, akreditasyon ve rapor geçerliliği açısından kritiktir. Oyuncakların İthalat Denetimi Tebliğinde, yetkisiz laboratuvarların raporlarının kabul edilmeyeceğini net bir şekilde ifade edilmiştir.

TTS laboratuvar Hizmetleri akredite ve yetkili laboratuvar olarak hizmet sunmaktadır.

Yaş Sınıflandırılması Oyuncaklar, tasarımları ve bazı özellikleri itibarıyla 36 aydan küçük çocuklara, bazı özellikleri itibarıyla ise 36 aydan büyük çocuklara hitap edebilmektedir. Bu nedenle yaş grubu sınıflandırması yapılırken, 36 aydan küçük çocuklar tarafından amaçlandığı şekilde kullanılıp kullanılamadığı hususu esas alınmalıdır.

36 Aydan Küçük Çocuklara Yönelik Oyuncakların Değerlendirilmesi

36 aydan küçük çocuklara yönelik bir oyuncağın oyun değeri belirlenirken aşağıda yer verilen hususlar dikkate alınır:

• 3 yaş altı çocukların psikolojik özellikleri, özellikle “sarılma” ihtiyacı,

• Çocukların kendilerine benzeyen nesnelere (bebek, küçük çocuk, yavru hayvan vb.) duydukları ilgi, • Yetişkinleri ve onların davranışlarını taklit etme eğilimleri,

• Zihinsel gelişim düzeyleri; soyutlama kapasitesinin yetersizliği, düşük bilgi düzeyi ve sınırlı sabır,

• Fiziksel yetenekleri (hareket kabiliyeti, el becerisi vb.) bakımından henüz tam gelişmemiş olmaları ve oyuncağın bu yaş grubundaki çocuklar tarafından elle kolay kontrol edilebilir nitelikte olması.

Yaş Grubu Sınıflandırmasında Esas Alınacak Hususlar

Yaş grubu sınıflandırmasına ilişkin değerlendirmelerde aşağıdaki hususlara riayet edilmesi gerekmektedir:

• Bir oyuncağın 36 aydan küçük veya 36 aydan büyük çocuklara yönelik olduğuna ilişkin kararın dayanağı, çocukların oyuncağı amaçlandığı şekilde kullanabilme becerisidir. Bu kullanımın 36 aydan önce başlayıp bu yaştan sonra da devam etmesi halinde, oyuncağın 36 aydan küçük çocuklara da uygun olarak değerlendirilmesi gerekmektedir.

• Oyuncağın yutulabilir veya solunabilir küçük parçalar içermesi ya da boğulma riski bulunması, tek başına oyuncağın 36 aydan büyük çocuklara yönelik olduğu şeklinde yorumlanmamalıdır.

• Oyuncak üzerinde yer alan “36 aydan küçük çocuklar için uygun değildir” veya “Üç yaşından küçük çocuklar için uygun değildir” ibareleri, oyuncağın 36 aydan büyük çocuklara yönelik olduğunu göstermek amacıyla gerekçe olarak kullanılamaz. Bu nedenle söz konusu uyarıların, 36 aydan küçük çocuklara yönelik olma kriterlerini karşılayan ve aynı zamanda bu yaş grubu için risk teşkil eden oyuncaklarda yer almaması gerekmektedir

Teknik Dosya ve Uygunluk Gereklilikleri

İthalatçı, teknik dosyada ürün tanımı, risk analizi, test raporları ve uygunluk beyanını sunar. Test sonuçları oyuncak analizleri kapsamında açık limitlerle (mg/kg, mg/kg migrasyon vb.) ifade edilmelidir. Belgelerde tutarlılık, değerlendirme süresini doğrudan etkiler. İlgili tüm raporların bir tareks oyuncak analiz laboratuvarı tarafından düzenlenmiş olması gerekir.

Denetimde Sık Karşılaşılan Uygunsuzluklar

• Ağır metal migrasyon limit aşımı

• Fitalat kısıtlarına aykırılık

• Etiketleme ve yaş uyarısı eksikliği

• Mekanik dayanım yetersizlikleri
  Bu başlıklarda yapılan oyuncak analizleri, uygunsuzlukların hızla tespit edilmesini sağlar.

Sonuç ve Öneriler

İthalatta sorunsuz ilerlemek için Oyuncakların İthalat Denetimi Tebliği gerekleri önceden planlanmalı; testler sevkiyat öncesi tamamlanmalıdır. Yetkili bir tareks oyuncak analiz laboratuvarı ile çalışmak, rapor geçerliliği ve zaman yönetimi sağlar. Doğru planlanan oyuncak analizleri, hem çocuk güvenliğini hem de ithalatçının ticari sürekliliğini korur. Unutmayın, Oyuncakların İthalat Denetimi Tebliği uyumu; doğru analiz, doğru laboratuvar ve eksiksiz dokümantasyonla mümkündür.